ពត៌មាន​និង​កម្មវិធី​ផ្សេង​ៗ

នួននិស្សិតកម្ពុជា កំពុងសិក្សា​នៅសហរដ្ឋអាមេរិក កើនឡើងខ្ពស់

យោងតាមរបាយការណ៍​ថ្មីមួយរបស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក ចំនួន​និស្សិត​ដែល​បាន​សិក្សា​​នៅ ក្នុង​មហាវិទ្យាល័យ និងសាកលវិទ្យាល័យនៅសហរដ្ឋអាមេរិក បាន​កើន​ឡើង​ខ្ពស់នៅឆ្នាំ ២០១៩–២០២០ ដោយមានកំណើន ៨,៣% លើសឆ្នាំលើសឆ្នាំមុន។   របាយការណ៍ Open Doors ឆ្នាំ ២០២០ ស្តីពី​ការផ្លាស់​ប្តូរ​​ផ្នែក​សិក្សា​អប់រំ​អន្តរជាតិ ​បាន​បង្ហាញ​​ឲ្យ​ឃើញ​ថា និស្សិតកម្ពុជាចំនួន ៧៤២ នាក់បានរៀន​នៅក្នុងមហាវិទ្យាល័យ និង​សាកល​វិទ្យាល័យ ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ដែល​ជាកំណើនលើសឆ្នាំ ២០១៨–២០១៩ ដែលមានចំនួន ៦៨៥ នាក់។ ចំនួន​នេះ បន្តនិន្នាការ វិជ្ជមាន ដែលមាន​នៅក្នុងរយៈពេល ៦ ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។  លោក W. Patrick Murphy ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ “នេះជាព័ត៌មានដ៏ប្រពៃ និងគួរឲ្យលើកទឹកចិត្ត។ យើងក៏រីករាយផងដែរ ដែល​និស្សិត​កម្ពុជា​មើលឃើញពីតម្លៃពិតប្រាកដ​នៃផ្នែកឧត្តមសិក្សា​របស់អាមេរិក។ ការ​មាន​និស្សិត​ខ្មែរ​សិក្សា​នៅ​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ គឺជាការល្អសម្រាប់​ប្រទេសយើងទាំងពីរ ហើយ​វា​ពង្រឹង​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​ប្រជាជន និងប្រជាជន​របស់​យើង”។   សហរដ្ឋអាមេរិកគឺជាគោលដៅទី១ នៅក្នុងពិភពលោក សម្រាប់និស្សិតអន្តរជាតិ ដោយ​មាន​និស្សិត​អន្តរជាតិ​ចំនួនជាង ១ លាននាក់ នៅឆ្នាំ ២០១៩ – ២០២០។   ស្ថានទូត​នៃសហរដ្ឋអាមេរិកនៅកម្ពុជា ជំរុញឱកាសសម្រាប់ឲ្យនិស្សិតកម្ពុជា បានសិក្សា​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក តាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌល EducationUSA របស់ខ្លួន និងសាកលវិទ្យាល័យបញ្ញាសាស្រ្ត នៅភ្នំពេញ។ ស្ថានទូតថែមទាំងជំរុញឱកាសនេះផងដែរ តាមរយៈសកម្មភាព​នៅតាមបណ្ណាល័យ​របស់​ស្ថានទូត ដែល​ស្ថិត​នៅ​តាម​ទីតាំងចំនួន ៤ នៅប្រទេសកម្ពុជា និងនៅតាមសាលានានា​នៅកម្ពុជា ទូទាំង​ប្រទេស។  ...
អាន​បន្ថែម»

សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមស្តីពីហុងកុង

ថ្ងៃទី ១៨ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២០ យើង ដែលជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេស​នៃប្រទេសអូស្ត្រាលី កាណាដា ណូវែលហ្សេឡង់ ចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក សូមសម្តែងជាថ្មី នូវកង្វល់ដ៏ជ្រាលជ្រៅរបស់យើង ចំពោះការដាក់ឲ្យអនុវត្តនូវច្បាប់ថ្មី ដែលផាត់ចោលសមាជិកសភាជាប់ឆ្នោត នៅហុងកុង។ បន្ទាប់ពីការដាក់ឲ្យអនុវត្ត​នូវច្បាប់សន្តិសុខជាតិ និងការផ្អាកការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សានីតិបញ្ញតិ្ត កាលពីខែកញ្ញា ការសម្រេចចិត្ត​នេះនឹងបំផ្លាញថែមទៀត​ ដល់កម្រិតខ្ពស់​នៃស្វ័យភាព សិទ្ធិ និងសេរីភាព​របស់ទឹកដីហុងកុង។ សកម្មភាព​របស់ប្រទេសចិន គឺជាការរំលោភយ៉ាងច្បាស់ លើកាតព្វកិច្ចជាអន្តរជាតិរបស់ខ្លួន នៅក្រោមសេចក្តីប្រកាសរួមគ្នារបស់ប្រទេសចិន និងចក្រភពអង់គ្លេស ដែលត្រូវបានតម្កល់​នៅអង្គការសហប្រជាជាតិ និងដែលមានតម្លៃតាមផ្លូវច្បាប់។ សកម្មភាព​នេះ​រំលោភទាំងទៅលើការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ប្រទេសចិន ដែលថា ទឹកដីហុងកុងនឹងទទួលបាន”ស្វ័យភាពកម្រិតខ្ពស់” និងសេរីភាព​ក្នុងការសម្តែងមតិ។ ច្បាប់ផាត់ចោលនេះទំនងជាផ្នែកមួយ​នៃយុទ្ធនាការរួម ក្នុងការបំបាត់សម្លេងទិតៀនទាំងអស់ បន្ទាប់ពីការផ្អាក​ការបោះឆ្នោតក្រុមប្រឹក្សានីតិបញ្ញត្តិ កាលពីខែកញ្ញា ការធ្វើការចោទប្រកាន់ទៅលើសមាជិកសភាជាប់ឆ្នោតមួយចំនួន និងសកម្មភាពបំផ្លាញសេរីភាពផ្នែកប្រព័ន្ធឃោសនាដ៏រស់រវើក នៅទឹកដីហុងកុង។ យើងសូមអំពាវនាវឲ្យប្រទេសចិន បញ្ឈប់ការបំផ្លាញសិទ្ធិ​របស់ប្រជាជនហុងកុង ក្នុងការជ្រើសរើសតំណាងរបស់ពួកគេ ស្របតាមសេចក្តីប្រកាសរួម និងច្បាប់ជាមូលដ្ឋាន។ ដើម្បីវិបុលភាព និងស្ថិរភាព​នៃទឹកដីហុងកុង ប្រទេសចិន និងអាជ្ញាធរហុងកុង ចាំបាច់ត្រូវគោរពបណ្តាញសម្រាប់ឲ្យប្រជាជនហុងកុងអាចសម្តែងមតិ និងកង្វល់ស្របច្បាប់របស់ពួកគេបាន។ ក្នុងនាមជាសមាជិកឈានមុខគេ​នៃសហគមន៍​អន្តរជាតិ យើងរំពឹងថា ប្រទេសចិននឹងបំពេញតាមការប្តេជ្ញាចិត្តជាអន្តរជាតិ និងកាតព្វកិច្ចរបស់ខ្លួន ...
អាន​បន្ថែម»

រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក ជួយជនរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់ ជាង ២៥០០ គ្រួសារ នៅខេត្តពោធិសាត់

សេចក្តីប្រកាសព័ត៌មាន   ថ្ងៃទី ២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២០  ស្ថានទូតអាមេរិក បាន​ផ្តល់ជំនួយ​ជា​ស្បៀងអាហារជូន​ដល់​គ្រួសារជាង ២៥០០ នៅខេត្តពោធិសាត់ នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា កាលពី​សប្តាហ៍មុន ដែលជាជំនួយរបស់ ទីភ្នាក់ងារជំនួយអាមេរិក​ USAID និងត្រូវបានចែកចាយ​តាមរយៈ កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក WFP របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងទទួលរងគ្រោះទឹកជំនន់ខ្លាំងបំផុត ​ក្នុងរយៈពេល ២០ ឆ្នាំមក​នេះ ពិសេស​នៅតាមតំបន់ដែលមិនបានត្រៀមចំពោះទឹកជំនន់ដ៏គំហុកនេះ។ ភ្លៀងខ្លាំងជាប់ៗគ្នា បានបណ្តាលឲ្យមានទឹកជំនន់យ៉ាងរហ័ស ដែលប៉ះពាល់ដល់ខេត្តយ៉ាងតិចចំនួន ១៤ ក្នុងចំណោមខេត្តទាំង ២៥ នៅក្នុងប្រទេស ដោយរួមទាំងរាជធានីភ្នំពេញផងដែរ។ មនុស្ស​ចំនួនជិត ២០០ ០០០ គ្រួសារ បានរងផលប៉ះពាល់ មានមនុស្ស ៤០ នាក់បានស្លាប់ ហើយជាង ១៤ ០០០ នាក់ត្រូវបានជម្លៀស។ ដីកសិកម្មចំនួនជិត ៣៣០ ០០០ ហិកតា និងផ្លូវថ្នល់ប្រវែងជិត ២ ១០០ គីឡូម៉ែត្រ​ បានរងការខូចខាត ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យមានការប៉ះពាល់ដល់បញ្ហាស្បៀងអាហារ និងការប្រកបជីវភាព​រស់នៅ​របស់ប្រជាជន។ អង្គការ WFP បានចែកជំនួយស្បៀងអាហារ កាលពីថ្ងៃទី ២៨ ខែតុលា ទៅដល់គ្រួសាររងគ្រោះធ្ងន់ធ្ងរដោយទឹកជំនន់ចំនួន ២ ៥៦០ គ្រួសារ នៅក្នុងស្រុកចំនួន ៣ នៅក្រុងពោធិសាត់ ស្រុកបាកាន និងភ្នំក្រវាញ នៃខេត្ត​ពោធិសាត់។ គ្រួសារទាំង​នោះត្រូវបាជ្រើសរើសដោយឆ្លងតាមការសម្របសម្រួលជាមួយអាជ្ញាធរខេត្ត ស្រុក និងឃុំ។ មានការផ្តល់អាទិភាព​ទៅលើគ្រួសារ​ដែលស្ថិត​ក្នុងស្ថាន​ភាពងាយរងគ្រោះ ដោយរួមទាំងគ្រួសារដែលត្រូវបានចុះបញ្ជី​នៃកម្មវិធីជំនួយសម្រាប់ភាពក្រីក្ររបស់រដ្ឋាភិបាល និងគ្រួសារដែលមានស្រ្តីជាមេគ្រួសារ ដោយមើលឃើញថា ទឹកជំនន់បានធ្វើឲ្យចំណូល និងស្បៀងនៅសល់ក្នុងគ្រួសារ​របស់គេ ដែលមានតិចស្រាប់​នោះ កាន់តែមានចំនួនតិចទៅៗ។ ទីភ្នាក់ងារជំនួយអាមេរិក USAID បានផ្តល់ថវិកាចំនួនជាង ៧ លានដុល្លារ សម្រាប់ការឆ្លើយតប ការត្រៀមរៀបចំ​សម្រាប់គ្រោះមហន្តរាយ និងការកាត់បន្ថយហានិភ័យនៅកម្ពុជា គិតតាំងពីឆ្នាំ ២០០០ មក។ តាមរយៈគម្រោងស្តីពីភាពជាដៃគូរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងតំបន់ទន្លេមេគង្គ សហរដ្ឋអាមេរិក ថែមទាំងកំពុងតែពង្រឹងលក្ខណៈសម្រាប់ការឆ្លើយតប និងការត្រៀមរៀបចំសម្រាប់គ្រោះមហន្តរាយ​នៅក្នុងមូលដ្ឋាន នៅទូទាំងប្រទេសទាំង ៥ ក្នុងតំបន់ទន្លេមេគង្គក្រោម ដោយរួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ៕ ###
អាន​បន្ថែម»

សុនុ្ទរកថារបស់លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត W. Patrick Murphy នៅក្នុងសន្និសីទតាមអ៊ិនធ័រណែត ស្តីពីការអភិវឌ្ឍន៍ និងអនាគតនៃទន្លេមេគង្គ

ថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២០ រាជធានីភ្នំពេញ សូមអរគុណលោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត សុធីរៈ និងសូមអរគុណដល់វិទ្យាស្ថានខ្មែរសម្រាប់សហប្រតិបត្តិការ និង​សន្តិភាព (CICP) ដែលបានអញ្ជើញខ្ញុំឲ្យមកធ្វើសេចក្តីថ្លែង នៅថ្ងៃ​នេះ។ ខ្ញុំសូមអរគុណចំពោះក្រុមវាគ្មិន និងអ្នកចូលរួមក្នុងសន្និសីទ​នេះ ដោយអ្នកខ្លះ​នៅភ្នំពេញ ខ្លះចូលរួមតាមអ៊ិនធ័រណែតពីប្រទេសអូស្ត្រាលី កម្ពុជា​ ឡាវ សិង្ហបូរី ថៃ សហរដ្ឋអាមេរិក និងវៀតណាម។              ខ្ញុំមានសេចក្តីរីករាយដោយឃើញតំណាងមកពីស្ថាប័នរដ្ឋ និងស្ថាប័នថ្នាក់តំបន់ ព្រមទាំងសមាជិកសំខាន់ៗ​នៃសង្គមស៊ីវិល មកពីអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ស្ថាប័នអប់រំ និងក្រុមអ្នកជំនាញ។ ខ្ញុំសូមកោតសរសើរជាពិសេស ចំពោះវិទ្យាស្ថានខ្មែរសម្រាប់សហប្រតិបត្តិការ និងសន្តិភាព ដែលបានធ្វើការជាមួយយើង ក្នុងការរៀបចំវេទិកានេះឡើង។              ពេលនេះមានសារៈសំខាន់ជាងពេលណាទាំងអស់ ដែលយើងត្រូវពិនិត្យលើអនាគត​នៃទន្លេមេគង្គ និងបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗ ចំពោះអនុតំបន់​នេះ។ ខ្ញុំបានធ្វើដំណើរឡើងចុះតាមទន្លេមេគង្គ ក្នុងឆ្នាំកន្លងទៅ​នេះ ជាឆ្នាំដំបូងរបស់ខ្ញុំជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា ហើយខ្ញុំនឹងធ្វើដំណើរតាមទន្លេ​នេះម្តងទៀត នៅខែក្រោយ។ ពិតណាស់ ពេលនេះ ទន្លេមេគង្គកំពុងតែមានបញ្ហា ដូចជាទំនប់វារីអគ្គិសនីនៅខ្សែទឹកខាងលើ ការបូមខ្សាច់ ការបំពុល ការអភិវឌ្ឍដែលមានធានានិរន្តភាព និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកំពុងតែធ្វើឲ្យមានផលប៉ះពាល់មិនល្អដល់ទន្លេដ៏ធំ​នេះ។              តែ ទន្លេមេគង្គនៅតែជាប្រភពដ៏សំខាន់ និងគ្មានអ្វីមកជំនួសបាន ក្នុងការផ្តល់មុខរបរចិញ្ចឹមជីវិត ...
អាន​បន្ថែម»

សុន្ទរកថា របស់លោក Stilwell ឧបការីរដ្ឋមន្រ្តី នៅក្នុងសន្និសីទឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក ស្តីពីការពង្រឹងអភិបាលកិច្ចទន្លេហូរឆ្លងកាត់ព្រំដែន

ថ្ងៃទី ១៥ តុលា ឆ្នាំ ២០២០  សូមអរគុណចំពោះ Satu Limaye និងមជ្ឈមណ្ឌល East-West Center និងសូមអរគុណដល់លោកអ្នកទាំងអស់ ដែលចូលរួមជាមួយយើងពីទូទាំងសាលកលលោក។ ខ្ញុំរីករាយដោយជួបលោកអ្នកជាច្រើន ដែលមានគម្រោងចូលរួមជាមួយយើង កាលពីខែកុម្ភៈ មុនពេលដែលជំងឺ​រាតត្បាត បង្ខំឲ្យយើងផ្អាកការប្រជុំនេះ។ ខ្ញុំសូមស្វាគមន៍លោកអ្នក និងអ្នកចូលរួមថ្មីជាច្រើនទៀត នៅថ្ងៃនេះ។ យើងមកប្រជុំគ្នា ពីព្រោះយើងមើលឃើញសារៈសំខាន់នៃទន្លេសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច មុខរបរចិញ្ចឹមជីវិត វប្បធម៌ និងអារ្យធម៌របស់យើង។  ពិតណាស់ ទន្លេគឺជាកន្លែងដែលបុព្វបុរសមុនដំបូងបង្អស់​របស់យើង រួមគ្នាដើម្បីបង្កើតជាសង្គមមនុស្ស។  ទឹកគឺជាសារធាតុផ្សំចាំបាច់សម្រាប់ជីវិត ហើយបុព្វបុរសបានដឹង ហើយយល់ពីសារៈសំខាន់នៃទន្លេ។ សង្គមមនុស្ស កសិកម្មរបស់មនុស្ស ឬប្រវត្តិសាស្រ្ត ឬអារ្យធម៌របស់មនុស្សជាតិ បង្ហាញពីតួនាទីដ៏មានសារៈសំខាន់នៃទន្លេ។  តើពិភពលោកយើងត្រូវមានលក្ខណៈដូចម្តេច បើគ្មានអារ្យធម៌នៃ Mesopotamia ដែលអមដោយទន្លេដ៏ធំ គឺទន្លេ Euphrates និងទន្លេ Tigris? តើប្រទេសអេហ្ស៊ីបសម័យដើមមានទេ បើគ្មានទន្លេនីល ផ្តល់ជីវិតរស់នៅ? តើអារ្យធម៌ Harappan រលត់ទៅវិញដោយសារទន្លេ Saraswati រីងបាត់ទៅវិញទេ? តើទីក្រុងឡុងដ៏ អាចក្លាយជារដ្ឋធានីសាកលលោក ដោយគ្មានកំពង់ផែ Thames ទេ ឬតើកំពង់ផែ New York អាចក្លាយជាកំពង់ផែធំជាងគេ ដោយគ្មានទន្លេ Hudson បានទេ? តាមពិត សន្និសីទនេះត្រូវបានគ្រោងធ្វើ​នៅទីក្រុងបាងកក។ ក្នុងចម្ងាយ ១០០ ម៉ៃល៍ខាងជើងទីក្រុងបាងកក ដែលស្ថិតនៅលើទន្លេ Chao Phraya គឺទីក្រុង Ayuttaya ដែលជាកន្លែងរបស់ស្តេចថៃជំនាន់ដើម។ សព្វថ្ងៃនេះ តាមច្រាំងទន្លេនោះគឺមានទីក្រុងដ៏ធំបំផុតមួយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ទន្លេធ្វើឲ្យបុព្វការីជនរបស់យើងអាចប្រមូលផ្តុំគ្នា ធ្វើស្រែចំការ និងចិញ្ចឹមមនុស្សកាន់ជាច្រើន។ សង្គមដំបូងៗទាំងនោះបានផ្តើមឲ្យមានភាសានិងអារ្យធម៌។ អារ្យធម៌ទាំងនោះបានផ្តើមឲ្យមានវប្បធម៌ ប្រជាជាតិ អាណាចក្រ និងប្រវត្តិសាស្រ្ត។   វដ្តនៃទឹកជំនន់ និងភាពរាំងស្ងួតនៅតាមទន្លេ វដ្តនៃទឹកជំនន់ និងភាពរាំងស្ងួតនៅតាមទន្លេ Yangtze និងទន្លេ Yellow បានបណ្តាលឲ្យគេមានគំនិតរក្សាតុល្យភាពល្អ ដែលមានចែងក្នុងរឿង Yin និង Yang ។ ទន្លេ Mississippi នាំឲ្យមានទេព្យកោសល្យអស្ចារ្យផ្នែកអក្សរសាស្រ្តរបស់ Mark Twain ។ ទន្លេ Thames បំផុសឲ្យប្រជាជនអង់គ្លេសស្វែងរកលាភសំណាងលើសមុទ្រ។ ហេតុអ្វីក៏ការយល់ពីទន្លេមានសារៈសំខាន់? ហេតុអ្វីក៏គេគួរផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើតួនាទីនៃទន្លេ នៅក្នុងការធ្វើឲ្យមនុស្សជាតិមានការចម្រើនឡើង? ពីព្រោះអ្នកដែលបង្កឧបសគ្គ រាំងស្ទះ ឬបង្វែរធនធានទន្លេដើម្បីប្រយោជន៍ខ្លួនគេ បណ្តាលឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ឬការខូចខាតធ្ងន់ដល់មុខរបរប្រកបជីវភាព នៃមនុស្សរាប់លាននាក់។ ទន្លេមិនមែនត្រឹមតែជាលក្ខណៈភូមិសាស្រ្តតែប៉ុណ្ណោះទេ ។ វាជាមូលដ្ឋានសំខាន់ចាំបាច់មួយនៃជីវិតរបស់មនុស្ស។ មនុស្សរាប់លាននាក់ដែលពឹងផ្អែកលើទន្លេ Ganga, Indus, Yamuna និងទន្លេ Brahmaputra ស្គាល់ពីការពិតដ៏សំខាន់នេះ។ ដោយឡែក ប្រជាជននៅតំបន់ទន្លេមេគង្គយល់ពីការពិតនេះ ពីព្រោះគេកំពុងរស់នៅជាមួយនឹងផលវិបាកដ៏អាក្រក់នៃការគ្រប់គ្រងទឹកនៅតំបន់ផ្នែកខាងលើនៃទន្លេ ដែលមានផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរកាន់តែច្រើនឡើងទៅលើជីវិតមនុស្សរាប់សិបលាននាក់ ដែលចាត់ទុកទន្លេជាជីវិតរបស់គេ។  ប្រទេសអាមេរិក មានកង្វល់ចំពោះដំណើរប្រែប្រួលទាំងនេះ ហើយនេះជាមូលហេតុដែលខ្ញុំមានកិត្តិយស ក្នុងការថ្លែងទៅកាន់លោកអ្នក នៅថ្ងៃនេះ។  ភាពជាដៃគូ មេគង្គ សហរដ្ឋអាមេរិក  វាជាសំណាងល្អមួយដែលយើងអាចប្រជុំគ្នាបាន បើទោះបីជាយើងមិនអាចជួបគ្នាទល់មុខក្តី ពីព្រោះទន្លេមេគង្គមានសារៈសំខាន់សម្រាប់យើងទាំងអស់គ្នា។ ភាពជាដៃគូរបស់សហរដ្ឋមេរិកជាមួយប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ ភូមា ថៃ និងវៀតណាម បានរីកចម្រើនគួរ​ឲ្យកត់សម្គាល់ ចាប់តាំងពីយើងបានបង្កើតគម្រោងគំនិតផ្តួចផ្តើមស្តីពីតំបន់មេគង្គក្រោម នៅឆ្នាំ ២០០៩។ នៅក្នុងរយៈពេល ១១ ឆ្នាំមកនេះ រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋមេរិក បានផ្តល់ថវិកាចំនួនជិត ៣,៥ ពាន់លានដុល្លារ ជាជំនួយបរទេស ជួយ​ដល់តំបន់ទន្លេមេគង្គ រួមនឹងថវិការាប់ពាន់លានដុល្លារទៀត ជាហិរញ្ញប្បទានផ្លូវការរបស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋមេរិក និងការវិនិយោគនៃវិស័យឯកជនអាមេរិក។ ឆ្នាំនេះមានការពង្រីកបន្តទៀត ជាមួយនឹងការសម្ពោធ កាលពីខែមុន នូវគម្រោង ភាពជាដៃគូរវាងសហរដ្ឋមេរិក និងតំបន់ទន្លេមេគង្គ។ នៅពេលនេះ កិច្ចសហការរបស់យើងធំ មានភាពជ្រាលជ្រៅ និងមានលក្ខណៈជាយុទ្ធសាស្រ្តច្រើនជាងមុន ហើយមានធនធានច្រើនជាងមុន ដែលជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីសារៈសំខាន់នៃតំបន់ទន្លេមេគង្គ និងការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់យើង ចំពោះដៃគូនៅតំបន់ទន្លេមេគង្គ។ គម្រោងនៃភាពជាដៃគូ មេគង្គ សហរដ្ឋអាមេរិក ផ្តល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការស្តីពី​អភិបាលកិច្ចតាមដងទន្លេដែលហូរឆ្លងព្រំដែន ជាបញ្ហាចំពោះមុខ។ ហើយវាធ្វើឡើងក្នុងពេល​សំខាន់​។ បញ្ហាប្រឈមក្នុងតំបន់​ ទាក់ទងនឹងធនធានទឹករួមគ្នា មានកាន់តែធំឡើង ចាប់តាំងពីពេលដែលលោក Pompeo រដ្ឋមន្រ្តីការបរទេសសហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រកាសពីបំណងរបស់យើង ក្នុងការរៀបចំសន្និសីទនេះ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០១៩។ នៅពេលនោះ លោករដ្ឋមន្រ្តីបានសម្តែងកង្វល់ច្រើនលើនិន្នាការដ៏គួរឲ្យ​បារម្ភ។ ពេលនេះ យើងប្រឈមនឹងវិបត្តិនេះ។ ការបាត់បង់ជីវិតមនុស្ស ដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួត   សហគមន៍ និងប្រព័ន្ធបរិស្ថានអេកូឡូស៊ីដែលរាប់ជំនាន់មនុស្សមក បានពឹងផ្អែកលើចង្វាក់បេះដូងនៃជំនន់ធម្មជាតិនៃទឹកទន្លេមេគង្គ កំពុងរងគ្រោះដោយគ្រោះរាំងស្ងួតដែលមិនធ្លាប់មាន សម្រាប់មនុស្សជាង ៦០ លាននាក់ ហើយមានផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរលើផ្នែកសន្តិសុខស្បៀង ការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច និងអធិបតេយ្យភាពជាតិ នៅទូទាំងតំបន់ទន្លេមេគង្គ។ ពេលនេះ ខ្ញុំដឹងថា ខ្ញុំកំពុងនិយាយទៅកាន់សង្គមស៊ីវិល និងអ្នកជំនាញផ្នែកអភិបាលកិច្ចធនធានទឹក។ លោកអ្នកជាអ្នកមើលឃើញផលវិបាកទាំងនេះដោយផ្ទាល់។ ខ្ញុំសូមបង្ហាញផលវិបាកខ្លះ។ · កង្វះទឹកបានធ្វើឲ្យខូចស្រូវចំនួនជិត ១សែនហិកតា នៅក្នុងតំបន់ទាំងមូល។ កង្វះនេះនាំឲ្យផលិតផលស្រូវថយចុះចំនួន ៥០% នៅទូទាំងប្រទេសឡាវ កម្ពុជា និងវៀតណាម ហើយវាធ្វើឲ្យទិន្នផលត្រីនៅកម្ពុជាថយចុះរហូតដល់ ៩០%។ · គ្រោះរាំងស្ងួតនេះ ធ្វើឲ្យមានរដូវទឹកជំនន់ខ្លី។ ការនេះធ្វើឲ្យខ្វះទឹកសម្រាប់បំពេញទឹកក្រោមដីឡើងវិញ ហើយធ្វើឲ្យដីនៅតំបន់ដីសណ្តរស្រុតចុះជាងការរំពឹងទុក។ · ឧទាហរណ៍ នៅក្នុងខេត្តអាងយ៉ាងនៃប្រទេសវៀតណាម អ្នកនេសាទចាប់ត្រីបានតិចជាងមុនចំនួនជាងពាក់កណ្តាល។ យើងបានអានអំពីអ្នកនេសាទនៅតំបន់ផ្សេងទៀតនៃប្រទេសវៀតណាម ដែលធ្លាប់តែចាប់បានត្រីចំនួន ២០០ គក ក្នុងមួយថ្ងៃ តែពេលនេះ ចាប់ត្រីបានមិនដល់ ១០ គកផង​ ក្នុងមួយថ្ងៃ។ · កង្វះទឹកនេះ ធ្វើឲ្យទឹកសមុទ្រហូរចូលច្រើនមកក្នុងដីសណ្ត ចូលដល់រហូតដល់ ៩០ គម។ នេះជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតដែលមិនធ្លាប់មានមក ហើយវាធ្វើឲ្យខូចដំណាំកសិកម្ម និងស្រូវ ដែលជាមធ្យោបាយចិញ្ចឹមជីវិតនៃមនុស្សរាប់សិបលាននាក់ នៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ទំនប់នៅខ្សែទឹកខាងលើរបស់ប្រទេសចិន   ភស្តុតាងកាន់តែច្រើនឡើងបង្ហាញថា បញ្ហានៅខ្សែទឹកខាងក្រោមកាន់តែមានភាពធ្ងន់ធ្ងរឡើង ដោយសារការសាងសង់ និងការដំណើរការនៃទំនប់វារីអគ្គិសនីនៅប្រទេសចិន។ ទង្វើជាឯកតោភាគីរបស់ប្រទេសចិនចំពោះទន្លេរួមគ្នានេះ ប៉ះពាល់ដល់ជីពចរនៃទឹកជំនន់ធម្មជាតិ ដែលត្រូវហូរចូលទៅបឹង ទន្លេនានា ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដូចជាបឹងទន្លេសាប ធ្វើឲ្យផ្នែកកសិកម្ម និងជលផលមានភាពរស់រវើក ហើយបន្សាបជាតិអាស៊ីតពីក្នុងទឹកសាប នៅទូទាំងតំបន់អាងទន្លេមេគង្គ។ ប្រទេសចិននិយាយថា ទំនប់វារីអគ្គិសនីរបស់ខ្លួនផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសនៅផ្ទៃទឹកខាងក្រោម ដោយបង្កើនលំហូរទឹកនៅរដូវប្រាំង។ តែតាមការសារភាពរបស់ទីក្រុងប៉េកាំង ការបញ្ចេញទឹកនៅរដូវប្រាំងទាំងនេះ ត្រូវបានធ្វើដើម្បីជាប្រយោជន៍សម្រាប់ផលិតភ្លើងអគ្គិសនីរបស់ចិនតែប៉ុណ្ណោះ។ តម្លាភាព និងទិន្នន័យទឹក  ដូចក្នុងករណីបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនជាមួយប្រទេសចិនដែរ ការគ្មានតម្លាភាពគឺជាផ្នែកធំមួយនៃបញ្ហា។ ទីក្រុងប៉េកាំង មិនបានចែករំលែកព័ត៌មានបានគ្រប់គ្រាន់ ស្តីពីកិច្ចដំណើរការនៃទំនប់វារីអគ្គិសនី ឬស្ថានភាពនៃទន្លេផ្នែកខាងលើទេ ដែលជាការនាំឲ្យរដ្ឋាភិបាលនៅតាមទន្លេមេគង្គមិនសូវមានលទ្ធភាពក្នុងការរៀបចំទប់ទល់ ឬបន្ធូរបន្ថយការប៉ះពាល់ដែលបង្កដោយទំនប់វារីអគ្គិសនី។ ក្រុមហ៊ុនទំនប់វារីអគ្គិសនីរបស់ចិនបានបញ្ចេញទឹកមកដោយមិនប្រកាសឲ្យដឹង ដែលជាការធ្វើឲ្យដំណាំនៅតំបន់ខ្សែទឹកខាងក្រោមខូច នៅពេលទឹកទន្លេឡើងមិនទៅតាមការរំពឹងទុក។  ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ ទីក្រុងប៉េកាំងបានទទួលស្គាល់តួនាទីរបស់ខ្លួន ក្នុងការគ្រប់គ្រងលើលំហូរទឹកទន្លេធម្មជាតិ ហើយបានផ្តល់ការធានាថ្មីថា នឹងចែករំលែកទិន្នន័យទឹកបន្ថែម។ តែគណបក្សកុម្មុយនីស្តចិន មានប្រវត្តិធ្វើការសន្យាខ្យល់។ សូមមើលទៅករណី សមុទ្រចិនខាងត្បូង។ យើងសូមសរសើរប្រទេសនៅក្នុងតំបន់ទន្លេមេគង្គ និងគណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ នៅក្នុងការបន្តបញ្ចុះបញ្ចូលឲ្យចិនផ្តល់ទិន្នន័យទឹកឲ្យបានច្រើន។ យើងសូមលើកទឹកចិត្តឲ្យគេចាប់ឲ្យប្រទេសចិន មានការទទួលខុសត្រូវក្នុងការចែករំលែកទិន្នន័យស្តីពីទំនប់វារីអគ្គិសនី និងលំហូរទឹកឲ្យបានទាន់ពេលវេលា និងពេញមួយឆ្នាំៗ។ យើងសូមឲ្យទីក្រុងប៉េកាំងធ្វើការសម្របសម្រួលជិតស្និទ្ធជាមួយគណៈកម្មការទន្លេមេគង្គ ហើយប្រើពិធីសារ និងឧបករណ៍ដែលមានស្រាប់។ កង្វល់ និងការឆ្លើយតបនៅក្នុង​តំបន់ សហរដ្ឋអាមេរិកគាំទ្រអង្គការនៅក្នុងតំបន់ ដូចជាអង្គការ ACMECS និងកិច្ច​ខិតខំរបស់ដៃគូ ដូចជាប្រទេសជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង អូស្រ្តាលី ឥណ្ឌា និងប្រទេសដទៃទៀត នៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប នៅក្នុងការជួយដល់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយនិរន្តភាព និងចែករំលែកការអនុវត្តល្អជាសាកល នៅក្នុងតំបន់ទន្លេមេគង្គ។ យើងក៏សូមអបអរសាទរផងដែរ ចំពោះការខិតខំរបស់ប្រទេសអាស៊ាន ដឹកនាំ​ដោយប្រទេសវៀតណាមដែលជាប្រធានអាស៊ាន នៅឆ្នាំ​នេះ ដើម្បីធ្វើឲ្យ​គេមានការចាប់អារម្មណ៍​កាន់តែច្រើន​ លើបញ្ហាទន្លេមេគង្គ។ តំបន់ទន្លេមេគង្គ​មានសារៈសំខាន់​សម្រាប់អាស៊ាន ដូចសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែរ។ យើងសូមលើកទឹកចិត្តឲ្យរដ្ឋជាសមាជិកអាស៊ានពិចារណាលើបញ្ហានានា នៅតំបន់ទន្លេមេគង្គ ថាមានសារៈសំខាន់​សម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ និងភាពសុខដុម ដូចសមុទ្រដែរ។ លំហូរនៃទន្លេមិនមែនគ្រាន់តែជាបញ្ហាប្រឈមតែមួយ​សម្រាប់តំបន់ទន្លេមេគង្គនោះទេ។  នៅទូទាំងតំបន់​នេះ សហគមន៍​មានកង្វល់ចំពោះបំណុលដែលទាក់ទងនឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ហើយនិងការធ្វើជំនួញបែបជញ្ជក់ឈាម និងមិនសូវច្បាស់លាស់​ របស់ក្រុមហ៊ុនរដ្ឋចិន។ សហគមន៍​នៅតំបន់ទន្លេមេគង្គមានកង្វល់​ លើកំណើន​នៃការជួញដូរមនុស្ស គ្រឿងញៀន និងសត្វព្រៃ។ ពលរដ្ឋនៅតំបន់ទន្លេមេគង្គមានកង្វល់ដូចគ្នានេះផងដែរ ចំពោះការមិនសូវចាប់អារម្មណ៍​របស់ក្រុងប៉េកាំង​ ក្នុងការទប់ស្កាត់អង្គការ​ និងក្រុមហ៊ុនពុករលួយ និងប្រព្រឹត្តបទល្មើស ដែលធ្វើសកម្ម​ភាពចេញពីតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស ដោយមានការទាក់ទងនឹងគណបក្សកុម្មយនិស្តចិន។ ប្រជាជនមានកង្វល់​ចំពោះការល្បាតតាមដងទន្លេនៅក្រៅទឹកដីរបស់ខ្លួន នៅក្រោមលេសថា ជួយដល់ការពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ ទោះបីជាសមាសធាតុឧក្រិដ្ឋជននៅក្នុងតំបន់ធ្វើការពង្រីកការគ្រប់គ្រង​របស់គេក្តី។  គ្រាន់តែ​នៅក្នុងសប្តាហ៍មុន ខ្ញុំបានអានព័ត៌មានដឹងថា Zhao ...
អាន​បន្ថែម»